Στο από 21 Μαρτίου 2019 δελτίο τύπου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε αναφορικά με τη χρηματοδότηση του προγράμματος φορολογικής συνεργασίας των κρατών μελών της ΕΕ “Fiscalis” στο πλαίσιο της επόμενης ενωσιακής δημοσιονομικής περιόδου 2021-2017.
Η συμφωνία αυτή προετοιμάζει το έδαφος, προκειμένου να συνεχιστεί η ουσιαστική συμβολή του προγράμματος “Fiscalis” στην υποστήριξη και την εξασφάλιση της στενής φορολογικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Με την συμφωνία αυτή διευκολύνεται, επίσης, η δημιουργία πιο δίκαιων και πιο αποτελεσματικών φορολογικών συστημάτων και η μείωση του διοικητικού φόρτου για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.

Να υπενθυμισθεί ότι το πρόγραμμα “Fiscalis” σχεδιάστηκε αρχικώς το 1993 αμιγώς ως πρόγραμμα κατάρτισης και ανταλλαγής φορολογικών υπαλλήλων. Παρέχει ένα ευέλικτο και απλό περιβάλλον για τη φορολογική συνεργασία, με σημαντικά οφέλη και σημαντικό αντίκτυπο, παρά το σχετικά περιορισμένο μέγεθός του. Σε έναν μόνο χρόνο (το 2015), βοήθησε τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν, μέσω κοινών ενωσιακών ελέγχων, ποσό άνω των 590 εκατ. ευρώ σε φόρους για ενδεχόμενη ανάκτηση. Γενικότερα, το πρόγραμμα “Fiscalis” της ΕΕ έχει συμβάλλει στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων σε ολόκληρη την ΕΕ, με στόχο την καλύτερη είσπραξη των φόρων και την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης. Ειδικότερα, το πρόγραμμα “Fiscalis” θα στηρίξει τη συνεργασία μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων των κρατών μελών της ΕΕ και θα συμβάλει αποτελεσματικότερα στην καταπολέμηση της φορολογικής απάτης, της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, με τους εξής τρόπους:

• δημιουργία καλύτερων και περισσότερο συνδεδεμένων συστημάτων ΤΠ, τα οποία κάθε κράτος μέλος θα έπρεπε να αναπτύξει μόνο του σε διαφορετική περίπτωση. Μεταξύ άλλων προβλέπεται η ανάπτυξη και η συντήρηση διαλειτουργικών και αποδοτικών ως προς το κόστος λύσεων ΤΠ για τη στήριξη των φορολογικών αρχών όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ,

• ανταλλαγή ορθών πρακτικών και κατάρτιση για την ενίσχυση της αποδοτικότητας, όπου θα συμβάλουν στην αποφυγή του περιττού διοικητικού φόρτου για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, στις διασυνοριακές συναλλαγές και θα αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των 423.000 επαγγελματιών του τομέα της φορολογίας που έχουν καταρτιστεί από το 2014,

• συνεχής και ενισχυμένη υποστήριξη της στενής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών αρχών των κρατών μελών της ΕΕ, ιδίως των κοινών δράσεων στη διαχείριση κινδύνου και τους ελέγχους. Να σημειωθεί ότι από το 2014 έχουν οργανωθεί 1.000 τέτοιες δράσεις μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, • προώθηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και του θεμιτού ανταγωνισμού, ενίσχυση της καινοτομίας και διευκόλυνση της εφαρμογής νέων οικονομικών μοντέλων. Όπως αναφέρεται στο δελτίο τύπου της Επιτροπής, η προσωρινή συμφωνία εντάσσεται σε μια συγκυρία, στην οποία το δημόσιο αίσθημα κατά της φοροαποφυγής είναι υψηλό, καθώς 74 % των πολιτών της ΕΕ ζητούν να αναλάβει δράση η ΕΕ κατά της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής, ενώ οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ πρέπει να αντισταθμίσουν απώλεια 50 και πλέον δισ. ευρώ ετησίως, λόγω της σχετικής με τον ΦΠΑ απάτης. Ένα ενισχυμένο πρόγραμμα θα συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος. Το πρόγραμμα “Fiscalis” θα παρέχει, επίσης, υποστήριξη για την αντιμετώπιση των επερχόμενων προκλήσεων της επόμενης δεκαετίας, που εκτείνονται κατά πολύ πέραν των συνόρων της Ένωσης, όπως η ψηφιοποίηση των φορολογικών δραστηριοτήτων, τα νέα οικονομικά μοντέλα ή η διεθνοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων.

Ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων, κ. Πιέρ Μοσκοβισί, δήλωσε: «Η σημερινή συμφωνία θα επιτρέψει στο πρόγραμμα Fiscalis να συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη ώστε να συνεργάζονται για την εξεύρεση καινοτόμων λύσεων στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορολογικές διοικήσεις. Σε συνδυασμό με τη νέα τεχνολογία, η συνεργασία αυτή μπορεί να έχει εξαιρετικά θετικό αντίκτυπο στη συνολική προσπάθειά μας για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής, ούτως ώστε να προστατεύεται παράλληλα η ενιαία αγορά μας. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος Fiscalis μπορεί να είναι μικρός, η προστιθέμενη αξία του όμως είναι μεγάλη». Τέλος, η προσωρινή αυτή συμφωνία πρέπει στην συνέχεια να εγκριθεί επίσημα τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο, ενώ οι δημοσιονομικές πτυχές υπόκεινται στη συνολική συμφωνία για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, τον οποίο πρότεινε η Επιτροπή τον Μάιο 2018.

Επικοινωνία: Κατερίνα Σαββαΐδου, Επίκουρη ΚαθηγήτριαΑΠΘ, Κάτοχος της Έδρας,ADIT
Βασιλική Αθανασάκη, Διδάκτωρ Δημοσίου και Φορολογικού Δικαίου, ADIT, Ερευνήτρια της Έδρας
E-mail: jeanmonnetchair.eutaxpolicy@gmail.com