Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (εφεξής ΕΟΚΕ), η φορολογία των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν ψηφιακή τεχνολογία βρίσκεται ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Πλέον όλο και περισσότερο πωλούνται αγαθά και παρέχονται υπηρεσίες μέσω του διαδικτύου. Επίσης, χρησιμοποιούνται νέα μοντέλα και η ύπαρξη μόνιμης εγκατάστασης σε συγκεκριμένο τόπο είναι λιγότερο αναγκαία σε σχέση με το παρελθόν. Η ΕΟΚΕ ασχολείται με την θεματική αυτή τα τελευταία χρόνια και σχεδιάζει την έκδοση μιας Γνώμης (μετά από δική της πρωτοβουλία) με τίτλο «Φορολογία στην ψηφιοποιημένη οικονομία». Στο πλαίσιο αυτό η ΕΟΚΕ διοργανώνει δημόσια ακρόαση με τίτλο «Φορολογία στην ψηφιοποιημένη οικονομία: η προτιμώμενη προσέγγιση» (“Taxation in the digitalized economy – which way forward”), στην οποία οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν με σκοπό τον εντοπισμό πιθανών λύσεων στις προκλήσεις που ανακύπτουν σε σχέση με την φορολογία, καθώς και στην μεταρρύθμιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων φορολόγησης σε διεθνές επίπεδο. Η δημόσια ακρόαση θα διεξαχθεί στις Βρυξέλλες, στις 29/01/2019 (Rue Van Maerland 2).

Τα αποτελέσματα της ακρόασης θα τροφοδοτήσουν την προαναφερόμενη Γνώμη που θα εκδοθεί από την ΕΟΚΕ αργότερα εντός του 2019. Σύμφωνα με το Ενημερωτικό Σημείωμα (Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας) με θέμα «Η φορολόγηση στην ψηφιοποιημένη οικονομία» (27.11.2018 σε εξέλιξη), η γνωμοδότηση θα πρέπει να προσδιορίσει τα κύρια ζητήματα σχετικά με τη στροφή από μια φορολόγηση βάσει εισοδήματος των επιχειρήσεων που στηρίζεται στην αρχή της κατοικίας, σε μια φορολόγηση που βασίζεται στην κατανάλωση και στη χώρα προορισμού. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις ΜΜΕ και στις νεοσύστατες επιχειρήσεις στην ΕΕ. Η διεθνής αποδοχή και η πιθανή λήψη αντίμετρων από άλλες χώρες σχετικά με την αλλαγή των φορολογικών αρχών πρέπει να εντοπιστούν. Στα πλαίσια της γνωμοδότησης θα τεθεί επίσης το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς και ο αντίκτυπος αυτής στα μικρά κράτη μέλη, τα οποία, εν αντιθέσει με τα μεγάλα κράτη μέλη, διαθέτουν διαφορετικές επιχειρηματικές δομές (νεοσύστατες επιχειρήσεις κ.λπ.). Χρειάζονται διεθνείς φορολογικοί κανόνες όχι μόνο για την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των πλέον ανεπτυγμένων και των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, αλλά και για τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε διάφορες χώρες και σε επιχειρήσεις διαφόρων μεγεθών. Οι φορολογικοί κανόνες δεν επηρεάζουν μόνο τα έσοδα, αλλά και τις εμπορικές ροές.

Τέλος, να υπενθυμισθεί ότι η ΕΟΚΕ αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ΕΕ. Θεσπίστηκε το 1957 με τη Συνθήκη της Ρώμης, για να συμβουλεύει τους φορείς λήψης αποφάσεων της ΕΕ και να μεριμνά, ώστε οι απλοί πολίτες από όλη την Ευρώπη να έχουν λόγο στην ανάπτυξη της Ευρώπης. Στόχος της ΕΟΚΕ είναι να συμβάλλει, ώστε η χάραξη πολιτικών και η νομοθεσία της ΕΕ να είναι πιο δημοκρατικές, πιο αποτελεσματικές και να αντικατοπτρίζουν πραγματικά τις ανάγκες των πολιτών της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ έχει τρία βασικά καθήκοντα: α) να συμβουλεύει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, β) να μεριμνά ώστε οι απόψεις των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών να ακούγονται στις Βρυξέλλες και να ενισχύει την ευαισθητοποίηση των οργανώσεων αυτών ως προς τον αντίκτυπο της νομοθεσίας της ΕΕ στη ζωή των πολιτών της και γ) να στηρίζει και να ενισχύει την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ.

Ειδικότερα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή έχουν τη νομική υποχρέωση να διαβουλεύονται με την ΕΟΚΕ όταν υποβάλλουν νέους νόμους για ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων. Η ΕΟΚΕ εξετάζει τις προτάσεις και καταρτίζει γνωμοδοτήσεις βάσει συμφωνίας μεταξύ των μελών της. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ υιοθετεί γνωμοδοτήσεις πρωτοβουλίας για ζητήματα που τα μέλη κρίνουν σημαντικά για τα συμφέροντα των πολιτών της ΕΕ. Καταρτίζει επίσης διερευνητικές γνωμοδοτήσεις κατόπιν αιτήματος των νομοθετών της ΕΕ, όταν αυτοί επιθυμούν μια γενική επισκόπηση των θέσεων της κοινωνίας των πολιτών, και δημοσιεύει ενημερωτικές εκθέσεις για θέματα επικαιρότητας. Η ΕΟΚΕ αναπτύσσει, επίσης, ιδέες που αντανακλούν τα αιτήματα της κοινωνίας των πολιτών για τα διάφορα εγχειρήματα και διενεργεί αξιολογήσεις αντικτύπου για τον έλεγχο των συνεπειών της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Η ΕΟΚΕ είναι ένα μοναδικό βήμα διαβούλευσης, διαλόγου και συναίνεσης μεταξύ εκπροσώπων από όλους τους διαφορετικούς τομείς της «οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών», συμπεριλαμβανομένων των εργοδοτών, των συνδικάτων και ομάδων όπως οι επαγγελματικές ενώσεις, οι κοινωνικές οργανώσεις, οι οργανώσεις νέων, οι ομάδες γυναικών, οι καταναλωτές, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολλές άλλες. Επικοινωνία: Κατερίνα Σαββαΐδου, Επίκουρη Καθηγήτρια ΑΠΘ, Κάτοχος της Έδρας, ADIT
Βασιλική Αθανασάκη, Διδάκτωρ Δημοσίου και Φορολογικού Δικαίου, ADIT, Ερευνήτρια της Έδρας